تبلیغات
هشت سال دفاع مقدس
 
چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

شهریور 1365 تا شهریور 1366

مشخصه‏ی حاکم بر جنگ در هفتمین سال، سرعت تحولات، پیچیدگی و گسترش دامنه آن بود. پیدایش این وضعیت به منزله آغاز شمارش معکوس برای خاتمه یافتن جنگ ارزیابی می‏شد. به عبارت دیگر، با تنوع، شدت و سرعت وقوع رخدادهای جنگ، تدریجا کلیه ظرفیت‏های لازم برای تداوم جنگ، رو به اتمام بود. به بهمین دلیل با مشاهده علائم موجود، برخی از تحلیل‏گران پیش‏بینی می‏کردند که زمان خاتمه یافتن جنگ فرارسیده است. نقطه ثقل پیدایش وضعیت جدید در جنگ، با تغییر توازن به سود ایران پس از فتح فاو و توانایی ایران در حفظ آن و متقابلا ناتوانی عراق برای بازپس گیری آن، آغاز شد. آقای هاشمی با توجه به همین وضعیت، در جمع فرماندهان و مسئولان سپاه گفت:

«در محاسباتی که تاکنون شده، به نظر ما هیچ شرایطی بهتر از اینکه تسریع کنیم در پیشبرد کار جنگ به چشم نمی‏خورد.» 

ایشان سپس با اشاره به وضعیت اقتصادی کشور چنین تأکید کرد: 

«وضع عمومی کشور و شرایط اقتصادی کشور هم ایجاب می‏کند که ما این مسئله را اگر بتوانیم زودتر به نقطه‏ای برسانیم.»

آقای هاشمی یک روز بعد در نماز جمعه تهران مجددا تأکید کرد: 

«وضع جنگ الآن به جایی رسیده که هر محاسبه‏ای نشان می‏دهد ما باید هرچه زودتر جنگ را به پایان برسانیم.



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

سپاه برای فائق آمدن بر معضلات ناشی از جنگ و فشارهای وارده، دو اقدام را در کنار طرح‏ریزی عملیات‏های گسترده و محدود به موازات هم انجام داد. نخست تشریح مسائل جنگ با ارسال نامه به امام خمینی بود. در یکی از این نامه‏ها آمده است: 

«این جنگ نابرابر به کجا کشیده می‏شود؟ ما پیشنهادات را خدمت آقایان بیان کردیم و اینها باز هم معتقد به یک تغییر و دگرگونی اساسی در مملکت نیستند و می‏خواهند جنگ را با همین وضعیت پیش ببرند.»

علاوه بر این، تماس سپاه با مسئولان شامل آیات عظام، ائمه جماعات مناطق، مجلس و نمایندگان مجلس برای بیان مشکلات جنگ انجام گرفت. این اقدامات و به موازات آن ناامیدی مسئولان از دو عملیات کمیل و قادر (عملیات کمیل انجام نشد ولی عملیات قادر با ناکامی مواجه گردید.) سبب گردید مواضع مسئولان تغییر کرده و به نظریات سپاه توجه کنند.

برادر رضایی نیز پس از ملاقات با امام تأکید می‏کند: 

«اگر کشور هم نیاید در جنگ و اگر امکانات کل کشور هم در جنگ وارد نشود، ولو ما 2 نفر هم باشیم، 3 نفر هم باشیم، جنگ را ادامه خواهیم داد و عاشورا می‏سازیم.»

سپاه بر پایه همین ملاحظات و برای استمرار جنگ، استراتژی جدیدی را تبیین کرد که از اصول زیر پیروی می‏کرد: 



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

رژیم عراق روند تحولات جنگ در چهار سال گذشته و حفظ موقعیت دفاعی خود را ناشی از برتری تسلیحاتی و اطلاعاتی ارزیابی می‏کرد. بدین معنا که رزمندگان اسلام در عملیات‏های مختلف پس از درهم شکستن خطوط دفاعی دشمن، با برتری آتش توپخانه، قدرت هوایی و قوای زرهی ارتش عراق مواجه می‏شدند که این برتری مانع از تثبیت مواضع تصرف شده می‏گردید. درک عراق از عوامل مؤثر در حفظ موقعیت دفاعی نیروهای عراقی در برابر ایران، آنها را بیش از گذشته به خرید تکنولوژی دفاعی، سلاح و تجهیزات ترغیب می‏کرد. حامیان عراق نیز بر پایه همین ملاحظه، همچنان سیل سلاح و تجهیزات نظامی را به سوی عراق سرازیر می‏کردند. 

عراقی‏ها مایل بودند بیش از خرید سلاح، تکنولوژی نظامی خریداری کنند تا از توانایی لازم برای تولید نیازمندی‏های دفاعی و بهسازی سلاح‏ها برخوردار شوند. از اوایل سال 1986، شواهد و قرائن موجود نشان‏دهنده‏ی برخورداری عراق از تولیدات نظامی در داخل عراق بود. دیپلمات‏های غربی در بغداد به دولت‏های متبوع خود گزارش دادند که عراق از بمب‏ها و مهمات ساخت داخل استفاده می‏کند.بنا به گزارش یکی از سفارتخانه‏ها، عراق کارخانه‏هایی دایر کرده بود که تانک‏های تی - 55 ساخت شوروی را به لوله پرقدرت 105 میلیمتری مجهز  می‏ساخت که همراه گلوله‏های ساخت غرب از این تانک‏ها سلاح‏های پرقدرتی ساخته بود. ژنرال عامر رشید العبیدی مدیر شورای پژوهش علمی عراق در فوریه 1986 طی مصاحبه‏ای در بغداد اعلام کرد: 



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

شهریور 1363 تا شهریور 1364

عراق پنجمین سال جنگ را در وضعیتی آغاز کرد که پیش از آن سالانه نیمی از تولید ناخالص داخلی خود را، یعنی حدود 14 میلیارد دلار، صرف خرید جنگ‏افزار کرده بود.در همین سال 60 درصد از کل درآمد نفتی عراق به خرید جنگ‏افزار و تکنولوژی ساخت سلاح اختصاص یافت. اعتبارات و سلاح‏های ارسالی امریکا، شوروی، فرانسه، آلمان و انگلیس، و همچنین فروش بخشی از نفت صادراتی کویت و عربستان برای عراق، در مجموع وضعیتی را فراهم ساخت که بنابر گزارش کمیته روابط خارجی سنای امریکا، تعادل نظامی را به سود عراق تغییر داد.در حالی که بر اثر تحریم فروش سلاح به ایران، جمهوری اسلامی هیچ گونه تجهیزات مهم نظامی دریافت نکرده بود. برخی ارزیابی‏ها حاکی از آن بود که عراق با دریافت تجهیزات جدیداز اعتماد به نفس بیشتری برخوردار شده است و به خوبی در برابر حملات مکرر ایران مقاومت می‏کند.در عین حال، بنابر همین ارزیابی‏ها عراق فاقد استراتژی دقیق و روشن بود و به نظر می‏رسید روحیه سربازان عراقی نیز شکننده است. متقابلا مهم‏ترین ضعف عمده ایران کمبود تجهیزات و قطعات یدکی در زمینه‏های مختلف ارزیابی می‏شد.



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

شهریور 1362 تا شهریور 1363

ادامه‏ی توقف قوای جمهوری اسلامی در پشت دیوارهای دفاعی عراق و صرفا ایجاد رخنه‏هایی در آن و کاهش توان نظامی ایران در درازمدت، به منزله تغییر ماهیت جنگ از «تهاجمی» به «فرسایشی» بود. لازمه مقابله ایران با حاکم شدن این وضعیت، علاوه بر حملات پی‏درپی به مواضع دفاعی عراق، که در سال سوم جنگ انجام گرفت، به کار گرفتن ابتکار عمل برای شکستن بن‏بست حاکم بر جنگ بود. در واقع تجارب جنگ در سال سوم حاوی این معنا بود که بدون «ابتکار عمل نظامی»، امکان غافلگیری دشمن و در نتیجه دستیابی به پیروزی همانند مرحله آزادسازی مناطق اشغالی، فراهم نخواهد شد. 

توجه به این موضوع برای نخستین بار پس از عملیات رمضان برای فرماندهی سپاه حاصل شد. به همین دلیل فرمانده کل سپاه بلافاصله مسئولان و فرماندهان یگان‏های سپاه را فراخواند و پس از بحث‏ها و بررسی‏های طولانی، منطقه هور برای اولین بار به عنوان منطقه عملیاتی مورد توجه قرار گرفت. لیکن مجموع اوضاع حاکم بر صحنه جنگ و ضرورت اجرای عملیات مشترک سپاه و ارتش و امیدواری به موفقیت بر پایه تجارب پیشین و مهم‏تر از همه تطابق نداشتن توان و تجهیزات موجود با آنچه که برای عملیات در هور لازم بود، در مجموع مانع از توجه جدی به این منطقه شد. پس از عملیات والفجر 1 و بروز دیدگاه‏های متفاوت در ارتش و سپاه، فرمانده سپاه با تشکیل یک قرارگاه در منطقه هور، شناسایی منطقه را به طور مستقیم کنترل و هدایت کرد.



ادامه مطلب


نوع مطلب :
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

شهریور 1361 تا شهریور 1362

روند تحولات جنگ در سال سوم براساس دو شاخص آغاز شد. نخست آنکه پیروزی‏های پی‏درپی ایران با آزادسازی مناطق اشغالی به منزله ظهور قدرت نظامی جدیدی در ایران انقلابی با محوریت سپاه در منطقه و سقوط احتمالی رژیم عراق ارزیابی شد. تهدیدات ناشی از این تحولات برای منافع امریکا و غرب، زنگ خطر را به صدا درآورد و کلیه منابع و امکانات سیاسی و تبلیغاتی غرب برای مقابله با پیدایش وضعیت جدید در منطقه و مقابله با تغییر توازن به سود ایران، بسیج شد. امتناع از ارائه امتیاز و به رسمیت شناختن حقوق جمهوری اسلامی و خودداری از معرفی عراق به عنوان متجاوز و نپذیرفتن پرداخت غرامت به ایران، بخشی از روش‏های مقابله با موقعیت برتر ایران بود و همین مسئله عملا مانع از خاتمه‏ی جنگ شد.

شاخص دوم در واقع درک ایران از موقعیت نظامی خود و اوضاع بین‏المللی برای نادیده انگاشتن آن بود. به عبارت دیگر، امکان دستیابی به پیروزی سریع و زودهنگام بر عراق سهل و آسان پنداشته می‏شد. لذا با تکیه بر همان تاکتیک‏های پیشین عملیات رمضان آغاز گردید.

عراق در مرحله جدید جنگ و پس از شکست‏های پی‏درپی، در برابر وضعیتی دشوار قرار داشت. در واقع سرنوشت عملیات رمضان با سرنوشت رژیم حاکم بر بغداد گره خورده بود. برای همین، مقابله با تهاجم ایران می‏توانست تزلزل روحی - روانی موجود در ارتش عراق و موقعیت سیاسی صدام را برطرف سازد و مجددا اعتماد به نفس را به ارتش عراق و حامیان منطقه‏ای عراق بازگرداند. 



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

شهریور 1360 تا شهریور 1361

تجزیه و تحلیل علل ناکامی تلاش‏هایی که برای آزادسازی مناطق اشغالی با تکیه بر نیروها و روش‏های کلاسیک انجام گرفت، بسیار اهمیت دارد؛ زیرا پس از برکناری بنی‏صدر، مناطق اشغالی با اجرای چهار عملیات گسترده پاک‏سازی و آزاد شد و قوای دشمن منهدم گردید. لذا بررسی دلایل ناکامی‏ها در مرحله پیشین و موفقیت‏ها در مرحله جدید، می‏تواند «زمینه‏ها و علل تحول در جنگ» را که برای بسیاری از ناظران و تحلیل‏گران امور ایران شگفت‏آور بود، روشن کند و توضیح دهد. 

کانون مرکزی و نقطه ثقل تحول در جنگ را بدون شک باید حضور جدی و همه جانبه سپاه و بسیج در جنگ دانست. مسلما این حضور صرفا به معنای حضور فیزیکی نیروهای سپاهی و یا بسیجی در جنگ نیست زیرا که پیش از این و در مرحله مقاومت و دفاع در برابر متجاوز، نیروهای انقلابی و مردمی در صحنه حضور داشتند و نقش تعیین‏کننده‏ای ایفا کرده بودند. در مرحله جدید بر پایه‏ی درکی روشن از ناکامی‏ها بنی‏صدر و ارتش در آزادسازی مناطق اشغالی، ضرورت شکستن بن‏بست نظامی حاکم بر جنگ و حمله به دشمن، که با تغییر استراتژی جنگ قابل تحقق بود، با حضور سپاه تأمین و آغاز شد، شید حسن باقری در فرودین 1360 پس از بحث با برخی از مسئولان سپاه درباره ضرورت تغییر استراتژی جنگ می‏گوید: 

«باید به خود جرأت داد که این نوع جنگیدن به درد نمی‏خورد و لازم است استراتژی جنگ عوض شود.».



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :


چهارشنبه 10 شهریور 1389 :: نویسنده : ابراهیم براتی نسب

شهریور 1359 تا شهریور 1360

تجاوز ارتش عراق به ایران با استعداد 48 یگان سازماندهی شده در قالب تیپ‏ها و لشکرهای زرهی، مکانیزه و پیاده، با برخورداری از پشتیبانی 800 قبضه توپ، 5400 دستگاه تانک و نفربر، 400 قبضه توپ ضدهوایی، 366 فروند هواپیما و 400 فروند هلی‏کوپتر انجام گرفت. مقصود رهبران عراق از تجاوز این بود که با شکست نظامی ایران به اهداف خود: لغو قرارداد 1975 الجزایر، تجزیه استان خوزستان و در نهایت براندازی نظام جمهوری اسلامی دست یابند. 

مقاومت اندک نیروهای نظامی در برخی خطوط مرزی سبب گردید نیروهای دشمن به سهولت از خطوط مرزی عبور کنند و برخی از شهرهای ایران را محاصره نمایند. اهمیت و جایگاه خوزستان در استراتژی تهاجمی عراق، موجب شد توان اصلی ارتش عراق در این منطقه متمرکز شود. لشکرهای 1 مکانیزه و 10 زرهی ارتش عراق با پیشروی در منطقه غرب رودخانه کرخه، فاصله 80 کیلومتری مرز تا رودخانه را طی چهار روز پشت سر گذاشتند. در محور بستان - سوسنگرد لشکر 9 زرهی ارتش عراق در همان خیز اول بستان را اشغال کرد و سوسنگرد و حمیدیه را محاصره نمود و به نزدیکی اهواز رسید که با شبیخون برادران سپاه و بسیج اهواز به فرماندهی شهید غیور اصلی مواجه شد و عقب‏نشینی کرد. 



ادامه مطلب


نوع مطلب : جنگ در هشت سال، 
برچسب ها :




( کل صفحات : 2 )    1   2   
هشت سال دفاع مقدس
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : ابراهیم براتی نسب
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :